Jeśli nie widzisz menu powyżej:
pobierz wtyczkę flash

Strona testowana w przeglądarkach:

Netscape 6.1-7.0
Internet Explorer 5.0-6.0
Opera 7.0

Angielskie słowo "finning" oznacza obcinanie płetw rekinom i wrzucenie żywego lub martwego zwierzęcia z powrotem do wody. Ta marnotrawcza i okrutna praktyka przeczy potencjalnemu zarządzaniu i ochronie rekinów. Tego typu praktyki są wynikiem dużej wartości płetw rekina bo mięso większości rekinów ma ograniczoną wartość handlową. Ponadto zwłoki rekina wydzielają woń amoniaku i nie mogą być składowane z innymi rybami z uwagi na możliwość przesiąknięcia przez nie tym zapachem. Obcinanie płetw praktykowane jest zarówno w trakcie połowów na pełnym morzu, jak również przez drobnych rybaków łowiących przy brzegu w tropikalnych krajach. Takie połowy uderzają w lokalne populacje rekinów. W latach 90 szacunkowo około 100 milionów rekinów zostało złowionych przy okazji połowów innych ryb oraz w połowach zorientowanych. Ten poziom eksploatacji nie mógł być utrzymany. "Finning" to ogólno światowy problem. Obecnie Unia Europejska dostarcza 27% płetw importowanych przez Hongkong, który jest światowym centrum obrotu płetwami rekinów, trafia tam ok. 50%-70% płetw.

Historia

W niektórych dalekowschodnich kulturach zupa z płetw rekina jest tradycyjnym daniem przygotowywanym na specjalne okazje lub by uhonorować specjalnych gości, podobnie jak szampan w zachodnich kulturach. Jest wiele faktów, które przyczyniły się do rozwoju tej tradycji w taki sposób. Rekin jest trudny do złapania, jego rzadkość określa wysoką wartość. Płetwy rekina można łatwo suszyć i przechowywać przez długi okres czasu i w związku z tym mogą być transportowane na obszary znajdujące się daleko od wybrzeża morskiego. To wszystko sprawia, że płetwy rekina są rzadkim i prestiżowym towarem.

Płetwy rekinów to obecnie jeden z najbardziej wartościowych i poszukiwanych produktów pochodzenia rybiego. Około 10 lat temu handel tym towarem był hamowany przez małą liczbę osób zamożnych w kulturach konsumujących płetwy rekina oraz mniejsze techniczne możliwości połowów. Obecnie masowy wzrost zamożności na dalekim wschodzie, oraz udoskonalone techniki łowienia ryb spowodowały ogromny wzrost stopnia eksploatacji zasobów rekinów. Wynikiem jest redukcja populacji, wzrost cen, oraz wzrost kosztów połowów. Cena płetwy grzbietowej dużego rekina wielorybiego wzrosła w Chinach w ciągu ostatniego roku o 50% i obecnie wynosi 15 000 funtów. Fakt, że wartość mięsa i płetw dużego rekina wielorybiego sięga dziesiątek tysięcy funtów, jasno wskazuje na ogromne zapotrzebowanie na te produkty, z którym muszą się zmierzyć rekiny wielorybie oraz inne gatunki rekinów.

Połowy dalekomorskie

Floty rybackie spędzają wiele miesięcy na pełnym morzu, łowiąc cenne gatunki ryb, takie jak tuńczyk. Te olbrzymie statki używają tysięcy haków z przynętami umieszczonych na długich linach i mrożą swój cenny połów przed dostarczeniem go na wygłodniałe międzynarodowe rynki. Nieszczęśliwie statki te niejednokrotnie łowią tyle samo rekinów co tuńczyka, którego populacja jest przetrzebiona w wielu rejonach świata. Do niedawna "przypadkowe" połowy rekina były niepożądane i złapane rekiny były po prostu odcinane. Obecnie przy dramatycznym wzroście cen płetw rekina, ryby te wypuszczane są znacznie rzadziej. Niestety, "przypadkowe" połowy rekinów są traktowane przez załogi oraz kapitanów statków jako "premia" i oficjalnie nie rejestrowane są jako połów i w związku z tym występują trudności w oszacowaniu rozmiaru handlu. Obecnie Hongkong jest światowym centrum handlu płetwami rekina i sprzedawanych jest tam rocznie 7000 ton suszonych płetw.

Połowy przybrzeżne

Rosnący popyt na płetwy spowodował rozpoczęcie połowów w rejonach przybrzeżnych w wielu rejonach tropikalnych wybrzeży na Oceanie Indyjskim i Pacyfiku. Wielu lokalnych rybaków zostało zachęconych przez handlarzy, którzy zaoferowali im za darmo sprzęt do połowów, łodzie i zapewnili rynki zbytu. Szybkie przetrzebienie lokalnych populacji jest wynikiem takich właśnie praktyk. Przechowywanie płetw rekina nie wymaga żadnej skomplikowanej technologii (zamrażarek itp.) - wystarczy je wysuszyć na słońcu. Obecnie wiele tropikalnych morskich wybrzeży jest zagrożonych wyginięciem populacji rekinów.

Okrucieństwo, marnotrawstwo i ryzyko środowiskowe

Wiele rekinów zostaje zabitych przed obcięciem płetw (żywy rekin stanowi zagrożenie dla rybaka), jednakże szokujące jest to, że wiele rekinów ma płetwy obcinane wówczas, gdy jeszcze żyją i po obcięciu z powrotem są wyrzucane do wody na pewną śmierć. Jednak nie tylko okrucieństwo świadczy przeciwko praktykom obcinania płetw. Płetwy stanowią poniżej 5% ogólnej masy ciała, tak więc mamy do czynienia tu z marnotrawstwem mięsa, które mogłoby być wartościowym źródłem pożywienia, szczególnie dla krajów rozwijających się. Ponadto nie ma wiarygodnych informacji na temat wpływu, jaki wywiera odławianie dużych ilości rekinów, na morskie ekosystemy. Wiele z nich to czołowi drapieżcy i naukowcy wierzą, że odgrywają one kluczową rolę w ekosystemach oceanów poprzez eliminację chorych i słabych osobników oraz przyczyniają się do kontroli populacji swoich ofiar. Usunięcie tej kontroli może spowodować ujemne efekty w ekosystemach.

Dlaczego rekiny są podatne na eksploatację?

Połowy rekinów różnią się od innych połowów komercyjnych. Popularne poławiane gatunki ryb dojrzewają wcześnie, produkują olbrzymie ilości ikry i mają prędkość przyrostu dochodzącą do 30% na rok. Nawet jeśli dojdzie do przełowienia danego gatunku, to jeżeli nie występują inne niekorzystne czynniki środowiskowe, nie dojdzie do wyginięcia gatunku ze względu na jego szerokie występowanie. Rekiny różnią się od innych ryb. W wielu wypadkach ich biologia jest zbliżona do waleni (delfinów, wielorybów). Podobnie jak one dojrzewają późno, rosną powoli, oraz rodzą kilka dużych młodych po długim okresie ciąży. Na przykład długoszpar dojrzewa w wieku 15 - 20 lat, ma dwu, trzy letni okres ciąży i rodzi 4 do 6 młodych. Ta strategia rozwoju, typowa dla drapieżników z niewielką ilością naturalnych wrogów, powoduje że liczebność populacji rekinów szybko spada przy prowadzeniu połowów. Jeśli damy im okazję do odbudowy populacji, dzieje się to bardzo powoli.

Czy rekiny mogą stać się przeszłością?

Tak długo jak istnieją rynki zbytu, rekiny będą łapane na obszarach, gdzie występują. Ich populacje mogą maleć, aż do momentu, gdy ostatnie egzemplarze zostaną wybite i gatunki przestaną istnieć. W 2000 roku na liście zagrożonych gatunków było 11 rekinów, teraz jest 18.

Na podstawie: Shark Trust finning fact sheet, www.sharktrust.org